Eskişehir, Türkiye'nin havacılık ve savunma sanayisi başkentidir. Şehirde bulunan TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii), TEI (TUSAŞ Engine Industries / TUSAŞ Motor Sanayii) ve Türk Hava Kuvvetleri'nin 1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı (1HİBM) birlikte, ülkenin en büyük askeri ve sivil havacılık bakım, modernizasyon ve üretim ekosistemini oluşturuyor. HÜRKUŞ temel eğitim uçağı, HÜRJET jet eğitim, KAAN milli muharip uçak projeleri, F-16 modernizasyonu ve KC-135 hava tankerleri bu kompleksin ana üretim ve bakım işleri arasında.
Bu büyük ölçekli havacılık operasyonları çok özel yükseklikli platform ihtiyaçları yaratır — uçak gövdesinden kuyruk dikey kanatlarına, hangar tavanından motor test salonlarına kadar. Artı Platform olarak Eskişehir 75. Yıl OSB merkez şubemizden TUSAŞ ve 1HİBM bölgelerine askeri tesis prosedürlerine uygun özel tedarik sağlıyoruz.
Bu rehberde Eskişehir havacılık ekosisteminde platform kiralama süreçlerini, hangi makinenin hangi uçak bakımı için uygun olduğunu, askeri tesis prosedürlerini ve güvenlik kriterlerini inceliyoruz.
TUSAŞ / TAI Eskişehir Nedir?
TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii A.Ş.), Türkiye'nin en büyük havacılık-savunma şirketidir. Ankara Kahramankazan merkezli firmanın Eskişehir tesisleri:
- TEI (TUSAŞ Engine Industries): Milli jet motoru geliştirme ve üretimi. TF-6000 (HÜRJET motoru), LHTEC T800 (ATAK helikopter), TS1400 (GÖKBEY helikopter) motorları burada üretilir.
- Eskişehir uçak bakım tesisleri: Mevcut hava kuvvetleri envanterindeki uçakların periyodik bakımları
- HÜRKUŞ, HÜRJET, KAAN projeleri: Milli uçak üretim destek merkezi
TUSAŞ Eskişehir'de 8.000+ mühendis ve teknik personel çalışır. 500.000 m² hangar ve üretim tesisi alanı.
1. Hava İkmal Bakım Merkezi Komutanlığı (1HİBM)
Türk Hava Kuvvetleri'nin en büyük askeri hava bakım üssü Eskişehir'dedir. 1HİBM'de:
- F-4E 2020 Terminator (hizmetten kaldırıldı, parça)
- F-16 Fighting Falcon (tüm filo modernizasyon ve bakım)
- KC-135R Stratotanker (hava ikmal tankerleri)
- C-130 Hercules (askeri nakliye uçakları)
- B737 AEW&C Peace Eagle (erken uyarı)
- ANKA, AKINCI (yerli insansız hava araçları)
bakımı yapılır. NATO standartlarında gizlilik ve güvenlik prosedürleri uygulanır.
Havacılık Sektöründe Yüksekte Çalışma
Havacılık bakımı, endüstriyel sektörlerin çoğundan farklı olarak bakım yapılan aracın yüksekliği +8-20 metre arasındadır. Platform ihtiyaçları buna göre şekillenir.
Uçak Parçalarına Göre Yükseklik
| Uçak/Bölüm | Yerden Yükseklik | Önerilen Platform |
|---|---|---|
| F-16 gövde üstü | 5 metre | Makaslı 8m akülü |
| F-16 kuyruk dikey kanat | 5.1 metre | Makaslı 8m |
| F-16 motor nacelle | 4 metre | Makaslı 6-8m |
| KC-135 gövde üstü | 6 metre | Makaslı 10m |
| KC-135 motor (altta) | 2.5 metre | Normal yürüyüş |
| C-130 kuyruk | 12 metre | Eklemli 16-18m |
| C-130 kanat ucu | 11 metre | Eklemli 16m |
| Boeing 737 AEW&C radome | 12 metre | Eklemli 16m |
| A400M kuyruk | 15 metre | Eklemli 22m |
| A400M kanat ucu | 13 metre | Eklemli 18m |
| Hangar tavan (genelde) | 15-22 metre | Makaslı 16m / Eklemli 22m |
Hangar Tipleri ve Platform Gereksinimleri
Savaş Uçağı Hangarı (F-16, HÜRJET)
Hangar yüksekliği 12-15m. F-16/HÜRJET gövde üstü 5m. Tipik bakım:
- Makaslı platform 8-10m — gövde üstü, kanat üstü, dikey kanat
- Akülü model zorunlu — FOD (Foreign Object Damage) riski, hidrolik sızıntı yasak
- Anti-statik kaplama — elektromanyetik hassas ekipman yakını
Yolcu/Kargo Hangarı (KC-135, C-130, 737 AEW&C)
Hangar yüksekliği 20-25m. Uçak gövde üstü 6-12m. Bakım:
- Eklemli platform 16-22m — gövde üstü, kuyruk, radome, anten
- Makaslı platform 12-14m — alt kademe iş, motor, gövde yan
- Dar alan manevra — uçak etrafı dar, örümcek platform opsiyonu
Dev Kargo Hangarı (A400M, CN235)
Hangar yüksekliği 25m+. A400M kuyruk 15m, kanat 13m. Bakım:
- Eklemli platform 22-28m — kuyruk bakım, anten
- Teleskopik 30m+ — hangar tavan bakım, aydınlatma
- Detay: Havacılık ve uçak hangar platformları yazımız
Hangar Tavan Bakımı
Tavan yüksekliği 20-25m. Aydınlatma, yangın spring, HVAC:
- Makaslı 16m — yan tavan
- Eklemli 22-28m — merkez tavan
- Teleskopik 32-38m — geniş hangar kritik nokta
Havacılık Özel Güvenlik Kısıtları
FOD (Foreign Object Damage) Önleme
Havacılık bakımının en kritik kuralı: uçağa düşen en küçük parça bile motor kabul edemez. Platform üzerinde:
- Tüm alet edevat bağlı (lanyard) olmalı
- Düşen cıvata/somun envanteri tam tutulmalı
- Platform döşemesi lastik/kauçuk mat ile kaplı
- Platform lastiği/paleti temiz olmalı — hangara giriş öncesi özel yıkama
Temiz Zemin Gereksinimi
Hangar zemini özel epoksi kaplı; platform tekerleği iz bırakmamalı. Non-marking (iz bırakmayan kauçuk) tekerlek zorunlu.
Anti-Statik Platform Kaplaması
Elektronik sistem bakımı yapılan uçaklarda statik elektrik hassasiyeti var. Platform zemini topraklama özellikli ve anti-statik kaplı olmalı.
Hidrolik Sızıntı Önleme (Aviation Grade)
Standart platform hidrolik yağı hangar zeminine damlasa bile zarar verir. Havacılık seviyesi (aviation grade) hidrolik bakım yapılmış makineler tercih edilir — Artı Platform havacılık kiralamalarında bu kontrol standardımızdır.
TEI Motor Bakım Operasyonu
TEI (TUSAŞ Motor Sanayii) Eskişehir, Türkiye'nin milli jet motor geliştirme üssüdür:
Test Edilen Motorlar
- TF-6000 — HÜRJET'in ana motoru (5.000 lb itki)
- LHTEC T800 — ATAK-1 helikopter motoru
- TS1400 — GÖKBEY helikopter motoru (milli tasarım)
- F110 — F-16 motoru lisanslı üretim/bakım
Motor Etrafı 360° Erişim
Jet motoru bakımı motorun 360 derece etrafına erişim gerektirir. Tek noktadan değil, motor etrafında gezinerek çalışma zorunludur. Bu sebeple:
- Rotorlu telehandler (Manitou MRT 2550 gibi) — 360° dönebilen kule, sepet ataşmanı
- Alternatif: 2 eklemli platform eşzamanlı — motor iki yanından çalışma
Rotorlu telehandler detayları yazımızda.
Motor Test Standı Yüksekliği
Test standı 5-7m yüksekliğinde. Üst bakım için makaslı 10-12m yeterli.
Uçak Boyama (Paint Hangar)
Uçak boyama özel güvenlik gerektiren operasyondur:
Patlayıcı Ortam (ATEX)
Boya gazları patlayıcı — ATEX Zone 1/2 sınıflandırması. Platform:
- Ex-proof sertifikalı olmalı
- Spark arrestor donanımlı
- Elektrik izolasyonu tam
Özel Havalandırma
Boya hangarında güçlü havalandırma var — rüzgar etkisi için platform sepet kaplaması dikkatli.
Boya Maskesi Uygulaması
Uçak yüzeyinin belirli bölümleri boyanmayacaksa maskelenir. Maskeleme için eklemli platform 16-22m yaygın kullanılır.
2026 Fiyat Aralığı — Havacılık Özel
Standart fiyatlara ek olarak havacılık paketi primi:
- Non-marking tekerlek tahsisi: +%5
- Ex-proof model (motor test / paint hangar): +%20-25
- Aviation grade hidrolik hazırlık: +%10
- NATO gizlilik protokol koordinasyonu: Sabit 2.500-5.000 TL/proje
| Ekipman | Havacılık Kullanımı | Günlük Fiyat |
|---|---|---|
| Akülü Makaslı 8m (non-marking) | F-16 gövde, kabin | 2.800-3.400 TL |
| Akülü Makaslı 10-12m | KC-135 gövde, hangar | 3.400-4.200 TL |
| Akülü Makaslı 14-16m | Hangar tavan | 4.200-5.500 TL |
| Eklemli 16-18m | C-130 kuyruk, radome | 5.800-7.500 TL |
| Eklemli 22m | A400M kuyruk | 8.000-10.000 TL |
| Eklemli 28m | Dev hangar üst | 11.500-14.500 TL |
| Teleskopik 32-38m | Hangar tavan geniş | 14.500-18.000 TL |
| Rotorlu Telehandler 25m | Motor test 360° | 18.500-20.000 TL |
Güncel fiyatlar ve havacılık özel paketler için fiyatlandırma sayfamızı ziyaret edin veya rezervasyon formunu doldurun.
Askeri Tesis Rezervasyon Süreci — NATO Gizlilik
1HİBM gibi askeri tesislerde ekipman kiralama standart prosedürden farklıdır:
Ön Başvuru (T-14 gün)
- Proje tanımı ve ekipman detayları
- Personel listesi (operatör, teknisyen)
- Güvenlik soruşturması için kimlik bilgileri
Güvenlik Soruşturması (T-7 gün)
- Operatör geçmiş araştırması
- Ekipman seri numarası kayıt
- NATO gizlilik taahhüdü imzası
Nakliye İzni (T-3 gün)
- Tesis giriş izin belgesi
- Araç plaka kaydı
- Sürücü kimlik bilgileri
Teslim (T-0)
- Özel kapıdan giriş
- Eskort personel eşliğinde hangar'a intikal
- Operatörün tesiste kalacağı süre boyunca kimlik yakasında
Artı Platform bu süreçleri askeri tesis tedarik tecrübesine sahip ekibiyle yönetir — minimum 5-7 iş günü hazırlık süresi planlayın.
Havacılık Yan Sanayi — Eskişehir Ekosistemi
TUSAŞ/TEI etrafında faaliyet gösteren havacılık tedarikçileri de düzenli platform kiralar:
- TAI Eskişehir yan sanayi kümelenmesi — kompozit parça üretimi, metal işleme
- BAYKAR tedarikçileri (Eskişehir bölümü) — SİHA parçaları
- Roketsan Eskişehir — füze sistem bileşenleri
- Aselsan Eskişehir — radar/elektronik sistemler
Bu firmaların operasyonları için makaslı 8-14m ve forklift standart kombinasyonu yeterlidir.
Artı Platform Havacılık Kiralama Avantajları
- 75. Yıl OSB'den TUSAŞ, TEI, 1HİBM'e 20-30 dakika mesafe
- NATO gizlilik prosedür tecrübeli ekip
- Non-marking tekerlek standart filo seçeneği
- Ex-proof modeller paint hangar / motor test için
- Rotorlu telehandler (MRT 2550) motor bakım için özel
- Aviation grade hidrolik hazırlık her havacılık projesi öncesi
- Askeri tesis güvenlik soruşturması tamam operatör kadrosu
- 5.0 yıldız Google Maps değerlendirmesi
Havacılık ve hangar çözümlerimizi inceleyin. Detaylı bilgi için Eskişehir şubemiz veya genel Eskişehir manlift kiralama rehberi.
Sıkça Sorulan Sorular
TUSAŞ'a girmek için ne gereklidir?
Güvenlik soruşturması onayı, kimlik kartı, NATO gizlilik taahhüdü ve ekipman seri numarası kaydı. Minimum 7 iş günü ön başvuru süreci.
F-16 hangarında dizel platform kullanılabilir mi?
Kesinlikle hayır. Tüm savaş uçağı hangarlarında akülü (elektrikli) ve non-marking tekerlek zorunludur.
C-130 kuyruk bakım için hangi platform önerilir?
Eklemli 16-18m ideal. Kuyruk üstü erişimi + engel aşma kabiliyeti sağlar.
Motor test salonunda özel bir kural var mı?
Evet. Ex-proof sertifikalı makine, topraklama anahtarlı elektrik sistemi ve yangın söndürme ekipmanı zorunludur.
A400M gibi dev uçaklar için yeterli yükseklik sağlayabilir misiniz?
Evet. 28m eklemli ve 38m teleskopik modeller filodadır. A400M kuyruk bakımı için standart iş.
Havacılık özel fiyat dışında ek bir paket var mı?
Evet — uzun dönemli periyodik bakım projelerinde filo yönetimi paketi. TUSAŞ veya 1HİBM gibi kurumsal müşteriler için özel sözleşme.
Platform operatörünüz askeri tesislerde çalışmış mı?
Operatör kadromuzun büyük kısmı 1HİBM ve TUSAŞ projelerinde deneyimlidir; gizlilik protokollerine ve askeri tesis İSG'sine hakimdir.
Acil bakım için 24 saatte tedarik mümkün mü?
Standart sivil projelerde evet. Askeri tesislerde güvenlik soruşturması süreci nedeniyle mümkün değil — minimum 5-7 iş günü ön planlama zorunludur.
TEI motor bakımı için rotorlu telehandler mi makaslı mı?
Motor bakım 360° erişim gerektirdiği için rotorlu telehandler (Manitou MRT 2550) veya 2 eklemli platform eşzamanlı tercih edilir.
Boya hangarına hangi platform girebilir?
Sadece ATEX/ex-proof sertifikalı elektrikli modeller. Artı Platform filosunda bu model sınırlı sayıda — önceden rezervasyon şart.
Rezervasyon için /rezervasyon, askeri tesis tedarik ön görüşmesi için /iletisim.
